Blog

Uluslararası dergilere gönderilen makalelerin önemli bir kısmı, bilimsel açıdan güçlü olsa bile dil sorunları nedeniyle ön değerlendirmede geri çevrilebilir veya hakemlerden uzun dil düzeltme listeleri alır. Editörler okunması zor bir metni hakeme göndermekte tereddüt eder.

Bu yazıda akademik proofreading ile language editing arasındaki farkı, en sık karşılaşılan dil hatalarını, hakemlerin dil yorumlarına nasıl yanıt verileceğini ve dil düzenlemesi sürecinin adımlarını anlatıyoruz.

Akademik proofreading nedir?

Akademik proofreading; metindeki dilbilgisi, yazım, noktalama, büyük-küçük harf, kısaltma, sayı yazımı ve terim tutarlılığı hatalarının akademik yazım kurallarına göre düzeltilmesidir.

Proofreading genellikle yazım sürecinin son aşamasıdır. Metnin içeriği ve yapısı netleştikten sonra yapılır ve amacı, okuyucunun dikkatini dağıtan yüzeysel hataları temizlemektir. Örneğin tekil-çoğul uyumsuzluğu, yanlış zaman kullanımı, eksik veya gereksiz artikeller (a, an, the), İngiliz ve Amerikan İngilizcesinin karıştırılması ve tutarsız kısaltmalar bu aşamada düzeltilir.

Akademik metinlerde proofreading, genel bir yazım denetiminden farklıdır. Örneğin “data” kelimesinin tekil mi çoğul mu kullanılacağı, istatistiksel sembollerin italik yazılması, “p < .05" gibi gösterimlerin dergi stiline uygunluğu ve birimlerin yazımı gibi ayrıntılar alan bilgisi gerektirir.

Akademik proofreading ile language editing arasındaki fark nedir?

Proofreading yüzeysel dil hatalarını düzeltir; language editing ise buna ek olarak cümle yapısını, akıcılığı, paragraf geçişlerini ve anlam netliğini iyileştirir. Substantive editing ise yapı ve argüman düzeyinde öneriler içerir.

Türk yazarların İngilizce makalelerde en sık yaptığı dil hataları nelerdir?

En sık hatalar; artikel kullanımı, Türkçe cümle yapısının birebir aktarılması, çok uzun cümleler, edilgen yapının aşırı kullanımı, zaman uyumsuzluğu ve yanlış eşdizimlerdir.

Bu hataların her biri tek başına küçük görünse de bir araya geldiklerinde metnin okunabilirliğini ciddi biçimde düşürür. Özellikle “it was aimed to” yapısı, Türk yazarların makalelerinde hakemlerin en sık işaretlediği kalıplardan biridir.

Akademik proofreading süreci nasıl işler?

Süreç; metnin, hedef derginin ve dil tercihinin (İngiliz/Amerikan) paylaşılması, alan uzmanı editörün atanması, izlenen değişikliklerle düzenleme, yazar sorularının yanıtlanması ve son kontrol adımlarından oluşur.

LaTeX ile yazılmış metinlerde düzenleme Overleaf üzerinden veya .tex dosyası üzerinde yorum satırlarıyla yapılabilir. Bu sayede şablon bozulmadan dil düzeltmesi tamamlanır.

Alanlara göre akademik proofreading nelere dikkat eder?

Her disiplinin kendine özgü terminolojisi, raporlama kalıpları ve stil beklentileri vardır; bu nedenle akademik proofreading, metnin alanını bilen bir editörle yapıldığında en verimli sonucu verir.

Örneğin bir hemşirelik makalesinde “patient compliance” yerine günümüzde daha çok tercih edilen “adherence” teriminin kullanılması veya bir mühendislik makalesinde değişken adlarının metin, denklem ve şekillerde birebir aynı yazılması, ancak alanı bilen bir editörün fark edebileceği ayrıntılardır. Bu tür ayrıntılar hakemin metne duyduğu güveni doğrudan etkiler.

Özet, kapak mektubu ve yanıt mektubu için proofreading neden önemlidir?

Editör ve hakemlerin ilk okuduğu metinler özet ve kapak mektubudur; bu metinlerdeki dil hataları, makalenin tamamı hakkında olumsuz bir ilk izlenim yaratabilir.

Birçok dergide editör, ön değerlendirme kararını büyük ölçüde başlık, özet ve kapak mektubuna bakarak verir. Bu nedenle bu kısa metinlerin özellikle dikkatle düzenlenmesi gerekir. Kapak mektubunda çalışmanın katkısını açık ve abartısız bir dille ifade etmek, derginin kapsamıyla ilişkisini net kurmak ve gereksiz uzunluktan kaçınmak önemlidir.

Revizyon aşamasında hazırlanan yanıt mektubu da dil açısından aynı özeni hak eder. Hakemlere nazik, net ve her yorumu tek tek karşılayan bir dille yanıt vermek, revizyon sürecini kolaylaştırır. ScholarOne veya Editorial Manager üzerinden yüklenecek tüm belgelerin dil kontrolünü aynı anda yaptırmak hem zaman kazandırır hem de terim tutarlılığını sağlar.

Hakemlerin dil yorumlarına nasıl yanıt verilir?

Hakem metnin dilinin iyileştirilmesini istediyse, metni profesyonel bir dil düzenlemesinden geçirdiğinizi yanıt mektubunda belirtmeniz ve değişiklikleri izlenen değişikliklerle göstermeniz genellikle yeterlidir.

“The manuscript requires careful proofreading” veya “The English language should be improved” gibi yorumlar, makalenin bilimsel değerinin sorgulandığı anlamına gelmez; ancak bu yorumların ciddiye alınması gerekir. Yanıt mektubunda “The manuscript has been thoroughly revised by a professional academic editor; all changes are shown in tracked changes.” gibi bir ifade kullanılabilir. Bazı dergiler dil düzenlemesi belgesi de isteyebilir.

Dil düzenlemesini revizyon sürecinin son aşamasında yapmak daha verimlidir; çünkü hakemlerin içerik taleplerine göre eklenen yeni paragrafların da düzenlenmesi gerekir. Hakem yorumlarına yanıt sürecinin tamamı için hakem yanıtı ve revizyon desteğimizden de yararlanabilirsiniz.

Proofreading sertifikası nedir, kabul garantisi sağlar mı?

Proofreading veya dil düzenlemesi belgesi, metnin profesyonel bir editör tarafından düzenlendiğini gösterir; ancak hiçbir belge makalenin kabul edileceğini garanti etmez.

Bazı dergiler, özellikle anadili İngilizce olmayan yazarlardan dil düzenlemesi kanıtı isteyebilir. Belge bu talebi karşılamaya yardımcı olur. Ancak kabul kararı; çalışmanın özgünlüğüne, yöntemine, dergi kapsamına uygunluğuna ve hakem değerlendirmelerine bağlıdır. Bu nedenle “sertifikalı düzenleme ile kesin kabul” gibi vaatlere itibar etmemek gerekir.

Yapay zekâ araçları akademik proofreading için yeterli mi?

Dilbilgisi denetleyicileri ve yapay zekâ araçları yüzeysel hataları yakalamada yardımcıdır; ancak alan terminolojisi, anlam bütünlüğü ve dergi stiline uygunluk konusunda insan editör kontrolünün yerini tutmaz.

Yapay zekâ araçları zaman zaman terimleri genel sözcüklerle değiştirebilir, iddiaların gücünü farkında olmadan artırabilir veya azaltabilir ve kaynak gösterilen ifadeleri anlamını kaydıracak biçimde yeniden yazabilir. Ayrıca birçok dergi ve üniversite, yapay zekâ kullanımının beyan edilmesini istemektedir. Bu araçları kullanıyorsanız, kurumunuzun ve hedef derginin yapay zekâ politikasını mutlaka kontrol edin ve çıktıyı satır satır gözden geçirin.

• ✓Yapay zekâ önerilerini körü körüne kabul etmeyin; her değişikliği okuyun.
• ✓Teknik terimlerin değiştirilmediğinden emin olun.
• ✓Derginin yapay zekâ beyan politikasını kontrol edin.
• ✓Gizli veya yayımlanmamış verileri halka açık araçlara yüklemeyin.

İyi bir dil düzenlemesi fark edilmez; hakem yalnızca bilimsel katkınıza odaklanır.

Gönderim öncesi dil kontrol listesi

Gönderimden önce dil tercihi tutarlılığı, kısaltmaların ilk kullanımda açılması, zaman kullanımı, sayı ve birim yazımı ile başlık ve özetin son okuması mutlaka kontrol edilmelidir.

• ✓Metin boyunca tek bir dil tercihi (İngiliz veya Amerikan) kullanılmış.
• ✓Kısaltmalar ilk geçtiği yerde açılmış ve sonra tutarlı kullanılmış.
• ✓Yöntem ve bulgular geçmiş zaman, genel kabuller geniş zaman ile yazılmış.
• ✓Sayılar, birimler ve istatistiksel semboller dergi stiline uygun.
• ✓Başlık, özet ve anahtar kelimeler ayrıca ve dikkatle okunmuş.
• ✓Tablo ve şekil başlıklarında da dil kontrolü yapılmış.

Akademik proofreading kimler için uygundur?

Uluslararası dergiye makale gönderecek araştırmacılar, İngilizce tez veya tez özeti hazırlayan lisansüstü öğrenciler, yurt dışı konferanslara bildiri sunacak akademisyenler ve proje başvurusu yazan ekipler için uygundur.

• ✓Hakemden dil düzeltmesi talebi alan ve revizyon hazırlayan yazarlar
• ✓Q1-Q2 dergilere ilk kez gönderim yapacak araştırmacılar
• ✓İngilizce tez yazan veya tez özetini (abstract) İngilizceye aktaran öğrenciler
• ✓Uluslararası kongrelere tam metin bildiri gönderecek akademisyenler
• ✓Avrupa Birliği veya uluslararası fon başvurusu hazırlayan proje ekipleri
• ✓Doçentlik veya akademik yükseltme dosyası için yayın hazırlayan öğretim üyeleri

Bu grupların ortak noktası, bilimsel içeriğin güçlü olmasına rağmen metnin İngilizce anlatımının değerlendirmeyi etkileyebilecek olmasıdır. Profesyonel bir dil düzenlemesi, emeğinizin dil engeline takılmadan değerlendirilmesine yardımcı olur.

Akademik proofreading için neden Makale Hazırlama?

Alan uzmanı editörler, izlenen değişikliklerle şeffaf düzenleme, dergi stiline uyum ve %100 gizlilik ilkesiyle akademik proofreading ve language editing desteği sunuyoruz.

2008’den beri hizmet veren Makale Hazırlama’nın 250+ uzman akademik kadrosunda Prof. Dr., Doç. Dr. ve araştırma görevlileri yer alır. Ekibimizin 20 yılı aşkın akademik deneyimiyle Elsevier, Springer, Wiley, Taylor & Francis, MDPI ve IEEE gibi yayınevlerinin dergilerine hazırlanan metinlerle çalıştık. Metinlerinizin içeriğine ve bilimsel iddialarına dokunmadan dilini güçlendiririz. Daha fazla bilgi için hakkımızda sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular