Blog

Scopus, dünyanın en kapsamlı hakemli literatür dizinlerinden biridir ve akademik yükseltme, doçentlik başvurusu, proje değerlendirmeleri ile kurum içi teşviklerde Scopus’ta dizinlenen dergilerdeki yayınlar önemli bir ölçüt olarak kabul edilir. Bu nedenle araştırmacıların Scopus dergilere yönelik ilgisi her geçen yıl artmaktadır.

Ancak bu ilgi, sahte veya yağmacı dergilerin de çoğalmasına neden olmuştur. Bu rehberde Scopus dergide makale yayınlama sürecini dergi seçiminden kabul sonrasına kadar adım adım anlatıyor ve dikkat etmeniz gereken tuzakları paylaşıyoruz.

Scopus nedir, Scopus indeksli dergi ne demektir?

Scopus, Elsevier tarafından yönetilen, hakemli dergi, kitap ve konferans yayınlarını kapsayan çok disiplinli bir özet ve atıf dizinidir; Scopus indeksli dergi ise içerik seçim kurulunun değerlendirmesinden geçerek bu dizine alınmış dergidir.

Scopus’a kabul edilen dergiler; yayın etiği, hakem süreci, düzenli yayın ve içerik kalitesi gibi ölçütlerle değerlendirilir. Ancak bir derginin dizine alınması kalıcı değildir; ölçütleri karşılamayan dergilerin dizinlenmesi durdurulabilir. Bu nedenle bir derginin geçmişte Scopus’ta yer alması, bugün de dizinlendiği anlamına gelmez.

Scopus dergide makale yayınlama için doğru dergi nasıl seçilir?

Doğru dergi; çalışmanızın konusu ve yöntemiyle örtüşen kapsamı, hedef okur kitlesi, yayın süresi, açık erişim ve ücret politikası, kabul oranı ve Scopus’taki güncel durumu birlikte değerlendirilerek seçilir.

Dergi seçimi, kabul olasılığını etkileyen en önemli kararlardan biridir. Kapsam dışı gönderimler çoğu zaman hakeme gönderilmeden ön değerlendirmede reddedilir (desk reject). Ayrıntılı dergi seçimi rehberimizde bu konuyu ayrıca ele aldık; stratejik bir yayın planı için yayın stratejisi danışmanlığı sayfamızı da inceleyebilirsiniz.

Sahte ve yağmacı dergiler nasıl ayırt edilir?

Ele geçirilmiş (hijacked) dergiler gerçek bir Scopus dergisinin adını ve ISSN’ini taklit eden sahte sitelerdir; yağmacı dergiler ise hakem sürecini işletmeden ücret karşılığı yayın yapan dergilerdir. Her ikisi de derginin resmî bilgilerinin bağımsız kaynaklardan doğrulanmasıyla ayırt edilebilir.

• ✓Derginin web adresini Scopus Sources sayfasındaki yayıncı bağlantısıyla karşılaştırın.
• ✓Dergiyi yayıncının resmî sitesinden (ör. Elsevier, Springer, Wiley) bulmaya çalışın.
• ✓Son sayılardaki makaleleri Scopus’ta arayın; dizinde görünüyorlar mı?
• ✓Hakem süreci, editör kurulu ve iletişim bilgilerinin gerçekliğini kontrol edin.
• ✓Olağan dışı kısa yayın süresi ve kabul garantisi vaatlerine karşı temkinli olun.

Ele geçirilmiş dergiler, gerçek derginin adını, ISSN’ini ve hatta tasarımını kopyalayabilir. Bu nedenle derginin web adresine yalnızca Scopus kaydındaki veya yayıncının resmî sitesindeki bağlantılardan ulaşmak en güvenli yoldur.

Scopus dergide makale yayınlama öncesi makale nasıl hazırlanır?

Makale; derginin yazım kılavuzuna uygun yapı, kelime sınırı, kaynakça stili, tablo-şekil düzeni, etik beyanlar, kapak mektubu ve gerekli ek dosyalarla eksiksiz hazırlanmalıdır.

İngilizce yayın yapan dergiler için dil kalitesi de önemlidir. Gönderim öncesinde metnin akademik İngilizce açısından düzenlenmesi ve benzerlik oranının kontrol edilmesi, ön değerlendirme aşamasındaki riskleri azaltır. Kurumunuzun ve derginin istediği etik kurul onayı gerekiyorsa, bu sürecin makale yazımından önce tamamlanmış olması gerekir.

Scopus dergiye makale gönderim süreci nasıl işler?

Gönderim genellikle derginin ScholarOne, Editorial Manager veya kendi sistemi üzerinden yapılır; yazar hesabı oluşturulur, bilgiler girilir, dosyalar yüklenir, PDF önizleme onaylanır ve makale editöre iletilir.

Büyük yayınevleri farklı gönderim sistemleri kullanır: Elsevier dergileri genellikle Editorial Manager veya kendi gönderim sistemini, Taylor & Francis ve Wiley dergilerinin bir kısmı ScholarOne’ı, MDPI ve Frontiers ise kendi platformlarını kullanır. Türkiye’deki birçok Scopus dergisi DergiPark altyapısını kullanmaktadır. Her sistemde ORCID kimliğinizin hazır olması ve tüm ortak yazarların bilgilerinin eksiksiz girilmesi gerekir.

Scopus dergide makale yayınlama sürecinde hakem kararları nasıl yönetilir?

Hakem süreci sonunda dergi genellikle kabul, küçük revizyon, büyük revizyon veya ret kararı verir; revizyon kararlarında her hakem yorumuna madde madde yanıt veren bir yanıt mektubu ve izlenen değişikliklerle düzeltilmiş metin gönderilir.

Büyük revizyon kararı, olumsuz bir sonuç değil; editörün makaleyle ilgilendiğini gösteren bir fırsattır. Yanıt mektubunda her yoruma nazik, net ve kanıta dayalı biçimde yanıt vermek, yapılan değişikliğin metnin neresinde olduğunu belirtmek ve katılmadığınız noktalarda gerekçelerinizi akademik bir dille açıklamak gerekir. Ret durumunda ise hakem yorumlarından yararlanarak makaleyi güçlendirip kısa listenizdeki bir sonraki dergiye göndermek en verimli yoldur.

Scopus dergide yayın bir şans oyunu değil; doğru dergi, sağlam bir çalışma ve sabırla yönetilen bir hakem sürecinin sonucudur.

Scopus dergide makale yayınlama ne kadar sürer?

Süre dergiye ve alana göre büyük farklılık gösterir; ilk karar birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir, revizyonlarla birlikte kabul ve yayın süreci çoğu zaman birkaç aydan bir yılı aşan sürelere uzayabilir.

Scopus dergide makale yayınlama sürecinde en sık yapılan hatalar nelerdir?

En sık hatalar; kapsam dışı dergi seçimi, yazım kılavuzuna uyulmaması, zayıf kapak mektubu, dil sorunları, yüksek benzerlik oranı, eksik etik beyanlar ve sahte dergilere gönderimdir.

• Kapsam uyumsuzluğu: Yalnızca göstergelere bakarak konu açısından uygun olmayan dergiye gönderim.
• Kılavuz ihmali: Kelime sınırı, kaynakça stili veya özet yapısının dikkate alınmaması.
• Eşzamanlı gönderim: Aynı makalenin birden fazla dergiye aynı anda gönderilmesi; yayın etiğine aykırıdır.
• Benzerlik kontrolü yapmamak: Gönderim öncesi benzerlik raporu almadan göndermek.
• Sahte dergi tuzağı: Derginin Scopus durumunu bağımsız kaynaktan doğrulamamak.

Yayın sonrası Scopus yazar profili nasıl yönetilir?

Makaleniz Scopus’ta dizinlendiğinde otomatik olarak bir Scopus yazar profili (Author ID) oluşur veya mevcut profilinize eklenir; profilin doğruluğunu kontrol etmek ve ORCID ile ilişkilendirmek atıflarınızın doğru izlenmesini sağlar.

Scopus yazar profilleri algoritmayla oluşturulduğu için aynı araştırmacının birden fazla profili olabilir veya farklı kişilerin yayınları aynı profilde birleşebilir. Özellikle adında Türkçe karakter bulunan araştırmacılarda (ör. “Şahin” ve “Sahin”) bu durum sık görülür. Scopus’un yazar geri bildirim aracıyla profillerinizi birleştirebilir, yanlış eklenen yayınları kaldırabilir ve kurum bilginizi güncelleyebilirsiniz.

ORCID kimliğinizi Scopus profilinizle ilişkilendirmek, yayınlarınızın ORCID kaydınıza otomatik aktarılmasını kolaylaştırır. Ayrıca Google Scholar, ResearchGate, Web of Science (Publons) ve YÖKSİS/AVESİS profillerinizi de güncel tutmak, akademik değerlendirmelerde yayınlarınızın eksiksiz görünmesini sağlar. Doçentlik veya akademik yükseltme başvurusu yapacaksanız, ilgili kurumun güncel ölçütlerinde hangi dizinlerin ve hangi yayın türlerinin esas alındığını başvurudan önce mutlaka kontrol edin.

• ✓Scopus’ta adınızla birden fazla yazar profili olup olmadığını kontrol edin.
• ✓Profil birleştirme ve düzeltme taleplerini yazar geri bildirim aracıyla yapın.
• ✓ORCID kimliğinizi Scopus profilinize bağlayın.
• ✓Kurum bilginizin ve adınızın yazımının tutarlı olduğundan emin olun.
• ✓Google Scholar, ResearchGate ve YÖKSİS profillerinizi yeni yayınla güncelleyin.

Scopus dergide makale yayınlama sürecinde Makale Hazırlama nasıl destek olur?

Dergi kısa listesi oluşturma, derginin Scopus durumunun doğrulanması, yazım kılavuzuna uygun biçimlendirme, kapak mektubu, gönderim sistemlerinde yükleme ve hakem yanıtı konularında danışmanlık sunuyoruz.

2008’den beri hizmet veren Makale Hazırlama’nın 250+ uzman akademik kadrosunda Prof. Dr., Doç. Dr. ve araştırma görevlileri yer alır. Ekibimizin 20 yılı aşkın akademik deneyimiyle Elsevier, Springer, Wiley, Taylor & Francis, MDPI, Frontiers ve IEEE gibi yayınevlerinin sistemlerinde ve DergiPark’ta çalıştık. Kabul garantisi vermiyoruz; ancak yayın sürecinin son aşamasına kadar yanınızdayız. Ekibimizi tanımak için hakkımızda sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular