Blog

Aylarca emek verdiğiniz bir makaleyi yanlış dergiye göndermek, haftalar hatta aylar süren bir bekleyişin ardından masa reddiyle sonuçlanabilir. Daha kötüsü, güvenilir olmayan bir dergide yayımlanan çalışma akademik değerlendirmelerde sayılmayabilir ve itibarınıza zarar verebilir.

Bu rehberde makale için dergi seçimi yaparken hangi ölçütlere bakmanız gerektiğini, TR Dizin, Scopus, Web of Science ve SSCI gibi indekslerin ne anlama geldiğini, yağmacı dergileri nasıl ayırt edeceğinizi ve adım adım bir seçim sürecini anlatıyoruz.

Makale için dergi seçimi neden bu kadar önemlidir?

Makale için dergi seçimi; çalışmanızın doğru okuyucuya ulaşmasını, masa reddi riskinin azalmasını, akademik değerlendirmelerde kabul gören bir indekste yer almasını ve sürecin planladığınız sürede tamamlanmasını belirler.

Editörler her gün çok sayıda gönderim alır ve ilk değerlendirmede en çok sordukları soru şudur: “Bu makale bizim okuyucumuzun ilgisini çeker mi?” Bilimsel olarak güçlü bir çalışma bile derginin odak alanının dışındaysa hakeme gönderilmeden iade edilebilir. Bu nedenle dergi seçimi, makalenin bitmesinden sonra değil, mümkünse yazım aşamasında yapılmalıdır.

Ayrıca doçentlik başvurusu, akademik teşvik, kadro ilerlemesi veya doktora yeterliliği gibi süreçlerde hangi indekslerin geçerli olduğu kurumdan kuruma ve dönemden döneme değişebilir. Dergi seçmeden önce ilgili kurumun güncel ölçütlerini kontrol etmek, sonradan yaşanabilecek hayal kırıklıklarını önler.

Dergi seçerken hangi ölçütlere bakılmalı?

Dergi seçiminde kapsam uyumu, indeks, etki ölçütleri, değerlendirme ve yayın süresi, kabul oranı, ücret politikası, açık erişim modeli, makale türü ve dil gibi ölçütler birlikte değerlendirilmelidir.

TR Dizin, Scopus, Web of Science ve SSCI arasındaki fark nedir?

TR Dizin Türkiye’deki hakemli dergileri, Scopus ve Web of Science ise uluslararası dergileri tarayan atıf dizinleridir; SSCI, Web of Science içinde sosyal bilimler dergilerini kapsayan seçkin bir alt dizindir.

Quartile (Q1–Q4) bilgisi, derginin kendi alanındaki göreli konumunu gösterir. Q1 dergiler genellikle daha rekabetçidir ve değerlendirme süreleri daha uzun olabilir. Hedefinizi belirlerken çalışmanızın özgünlük düzeyini, örneklem büyüklüğünü ve yöntemsel gücünü gerçekçi biçimde değerlendirmek önemlidir.

Impact Factor, CiteScore ve quartile nasıl okunur?

Impact Factor ve CiteScore bir derginin makalelerinin ortalama atıf düzeyini, quartile ise derginin kendi alanındaki sıralamasını gösterir; bu ölçütler alanlar arasında değil, aynı alan içinde karşılaştırılmalıdır.

Journal Impact Factor, Web of Science’ın Journal Citation Reports raporunda yayımlanır ve bir derginin önceki iki yılda yayımladığı makalelerin belirli bir yılda aldığı ortalama atıfa dayanır. CiteScore ise Scopus verilerine dayanan ve daha uzun bir zaman penceresi kullanan benzer bir ölçüttür. SCImago Journal Rank (SJR) atıfların geldiği derginin prestijini de hesaba katar.

Bu ölçütleri yorumlarken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, alanlar arası farklılıklardır. Moleküler biyoloji gibi hızlı atıf alan bir alandaki ortalama etki değeri ile matematik veya tarih gibi bir alandaki değer doğrudan karşılaştırılamaz. Bu yüzden quartile bilgisi, dergiyi kendi alanındaki diğer dergilerle karşılaştırmak için daha anlamlı bir göstergedir.

Dergi seçiminden sonra kapak mektubu nasıl hazırlanır?

Kapak mektubu; makalenin başlığını ve türünü, çalışmanın temel katkısını, neden bu dergiye uygun olduğunu ve gerekli etik beyanları kısa ve özgün bir dille editöre sunar.

Kapak mektubu, dergi seçiminizin gerekçesini editöre anlatma fırsatıdır. “Çalışmamız derginizin şu kapsam başlığıyla doğrudan ilgilidir ve son sayılarınızda tartışılan şu konuya katkı sunmaktadır” gibi somut bir bağ kurmak, şablon mektuplardan çok daha etkilidir. Mektup bir sayfayı geçmemeli, bulguları abartmamalı ve makalenin başka bir yerde değerlendirmede olmadığını açıkça belirtmelidir.

• ✓Editöre doğru adıyla hitap edin.
• ✓Makalenin başlığını ve türünü belirtin.
• ✓Çalışmanın temel katkısını 2–3 cümleyle özetleyin.
• ✓Dergi kapsamıyla bağlantıyı somut olarak kurun.
• ✓Özgünlük ve eş zamanlı gönderim olmadığına dair beyanı ekleyin.
• ✓Çıkar çatışması ve etik onay bilgilerini belirtin.

Yağmacı (predatory) dergiler nasıl anlaşılır?

Yağmacı dergiler; çok hızlı kabul vaadi, belirsiz veya hiç olmayan hakem süreci, gizlenen ücretler, sahte indeks iddiaları ve yoğun e-posta davetleriyle tanınır.

• ✓Birkaç gün içinde kabul veya “yayın garantisi” vaadi var mı?
• ✓Editör kurulu gerçek, doğrulanabilir akademisyenlerden mi oluşuyor?
• ✓İndeks iddiaları resmî listelerde doğrulanabiliyor mu?
• ✓Ücretler gönderimden önce açıkça belirtiliyor mu?
• ✓Dergi çok geniş ve birbirinden alakasız konularda makale kabul ediyor mu?
• ✓Yayımlanan makalelerin dil ve bilimsel kalitesi tutarlı mı?
• ✓İsteğiniz dışında yoğun davet e-postası alıyor musunuz?

Makale için dergi seçimi adım adım nasıl yapılır?

Dergi seçimi; hedef ve kısıtları belirleme, aday listesi oluşturma, kapsam ve indeks doğrulama, süre ve ücret karşılaştırması, son sayıları inceleme ve öncelik sırası belirleme adımlarıyla yapılır.

Alanlara göre makale için dergi seçimi nasıl farklılaşır?

Tıp ve sağlık bilimlerinde etik ve raporlama standartları, sosyal bilimlerde SSCI ve kuramsal katkı, mühendislikte hızlı yayın ve konferans–dergi ilişkisi, eğitimde ise ulusal ve uluslararası dengesi öne çıkar.

Tıp ve hemşirelik dergileri genellikle CONSORT, STROBE veya PRISMA gibi raporlama kılavuzlarına uyumu ve etik kurul onayını zorunlu tutar. Mühendislik alanında IEEE ve benzeri yayınevlerinin dergileri, konferans bildirilerinin genişletilmiş hâllerini kabul edebilir. Sosyal bilimlerde ise SSCI dergileri güçlü bir kuramsal çerçeve ve uluslararası okuyucuya hitap eden bir tartışma bekler. Eğitim bilimlerinde TR Dizin dergileri ulusal etki için, uluslararası dergiler ise görünürlük için tercih edilir.

Ekibimizdeki Prof. Dr., Doç. Dr. ve araştırma görevlisi unvanlı 250+ uzman, kendi alanlarındaki dergi dinamiklerini yakından tanır. Bu sayede aday listeniz yalnızca indekslere göre değil, alanınızın gerçek yayın pratiklerine göre oluşturulur.

Dergi seçildikten sonra gönderim süreci nasıl ilerler?

Dergi seçildikten sonra makale yazar rehberine göre biçimlendirilir, kapak mektubu hazırlanır ve derginin gönderim sistemi üzerinden ORCID bilgileriyle birlikte yüklenir.

Gönderim sistemleri dergiye göre değişir: Türk dergilerinin büyük bölümü DergiPark’ı, uluslararası dergiler ise ScholarOne (Manuscript Central), Editorial Manager, OJS veya Elsevier, Springer, Wiley, Taylor & Francis, MDPI, Frontiers ve IEEE gibi yayınevlerinin kendi portallarını kullanır. Her sistemde yazar bilgileri, beyanlar, önerilen hakemler ve dosya türleri farklı adımlarda istenir.

• ✓Makale derginin şablonuna ve kaynak stiline göre biçimlendirildi.
• ✓Editöre hitaben özgün bir kapak mektubu hazırlandı.
• ✓Tüm yazarların ORCID kimlikleri ve kurum bilgileri hazır.
• ✓Etik kurul, finansman ve çıkar çatışması beyanları eklendi.
• ✓Kör hakemlik için anonim dosya hazırlandı.
• ✓Şekiller derginin istediği çözünürlükte ve formatta.

Ekibimiz bu platformların tamamında deneyime sahiptir. Biçimlendirme, kapak mektubu düzenlemesi ve yükleme adımlarında rehberlik ederek gönderimin teknik nedenlerle geri dönmesini önlemeye yardımcı oluruz. SCI, SSCI, AHCI, Scopus ve TR Dizin hedefleri için kapsamlı bir dergi gönderim ve yayın stratejisi desteği de sunuyoruz.

Makale reddedilirse ne yapmalı?

Ret kararı sürecin doğal bir parçasıdır; hakem yorumları varsa bunları değerlendirerek makaleyi güçlendirin ve yedek listenizdeki bir sonraki dergiye, onun kurallarına göre uyarlayarak gönderin.

Ret kararlarının önemli bir bölümü kapsam uyumsuzluğu veya derginin o dönemki önceliklerinden kaynaklanır. Hakem raporu aldıysanız, bu raporlar bir sonraki gönderim için ücretsiz bir geri bildirimdir. Aynı makaleyi hiçbir değişiklik yapmadan başka bir dergiye göndermek yerine yorumları dikkate almak, sonraki değerlendirmede işinizi kolaylaştırır. Revizyon kararı alan makalelerde ise hakem yorumlarına yanıt sürecinde de destek veriyoruz.

Doğru dergi, çalışmanızın en iyi okuyucusunun zaten okuduğu dergidir.

Makale için dergi seçiminde Makale Hazırlama nasıl destek olur?

Aday dergi listesi oluşturma, indeks ve güvenilirlik doğrulaması, dergi kurallarına göre biçimlendirme, kapak mektubu, gönderim ve hakem yanıtı aşamalarında rehberlik ediyoruz.

2008’den beri hizmet veren Makale Hazırlama, ekibimizin 20 yılı aşkın akademik deneyimiyle dünyanın dört bir yanındaki üniversitelerden akademisyen ve öğrencilerle çalıştı. TR Dizin’den SSCI’ya kadar farklı hedeflerde yayın sürecinin son aşamasına kadar yanınızdayız. Kabul kararının her zaman dergi editörü ve hakemlere ait olduğunu açıkça belirtir, gerçekçi bir strateji öneririz. Çalışma ilkelerimizi hakkımızda sayfasında bulabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular